દૂધમાં સાકર : ઉમાશંકર જોશી
( નવરોઝ મુબારક )
સૌ પારસી પૂજક અગ્નિના જે,
ઈરાન છોડે, નિજ ધર્મ કાજે;
સમુદ્ર ખેડી, ગુજરાત આંગણે,
સંજાણ આવી, નિજ ભૂમિ આ ગણે.
સંજાણનો જેહ સુજાણ રાણો,
તેની કને દૂત વદંત શાણો;
છીએ વિદેશી, વસવાટ આપો,
ધર્મી જનોનું, નૃપ દુઃખ કાપો !
રાણો વિચારે તસુ ભોંય છે ના,
વસી નવી કો વસતી શકે ના.
કહ્યું દઈ દૂધ-ભરેલ પ્યાલો,
કહેજે ગુરુને અમ ભેટ આ લો !
દૂતે જઈ પાત્ર દીધું છલોછલ,
જોઈ વિમાસે ગુરુ શાંત નિશ્ચલ.
ઘડી પછી સાકર થોડી લીધી,
ભરી ભરી મૂઠી, ઉમેરી દીધી.
ને પાત્ર એ દૂધનું દૂત સાથે,
પ્હોંચાડ્યું પાછું તહીં ભૂપ-હાથે.
જોયું નૃપે બિંદુ તૃણેથી ચાખી :
રે દૂધમાં સાકર છે શું નાંખી ?
જા દૂત, તારા ગુરુને કહેજે,
થશે તમારો વસવાટ સ્હેજે.
છે દૂધમાં સાકર આ સમાઈ,
એવા જ રહેજો બની ભાઈ ભાઈ.
છો ગોર, છો ધીર, ગંભીર, વીર,
મા-ભૂમિનું નીવડશો જ હીર.
વર્ષો હજારેક પછી વહી ગયાં,
છે પારસી ગુર્જરી-હીર થૈ રહ્યાં.
- ઉમાશંકર જોશી
પર્શિયનવાસીઓ તેમનો ધર્મ સંકટમાં આવતાં, ગુજરાતનાં સંજાણ બંદરે આવી, રાણા પાસે ભારતમાં રહેવાની પરવાનગી માંગે છે. આગળ શું થયું આપણે સૌ જાણીએ જ છીએ … પણ તે જ વાતને માણીએ ઉમાશંકર જોશીની કલમે. આપ સૌ મિત્રોને નવરોઝ મુબારક.
શબ્દાર્થ : નવરોઝ (પર્શિયન) – નવો દિવસ
.
the attachments to this post:
pateti
કાવ્યોની પસઁદગીનું તમારું ફલક બહુ વિશાળ ચ્હે.. સરસ્..
સૌ પારસીબંધુઓને સાલ મુબારક…
મને મારા શાળાજીવનનાં દિવસો યાદ આવી ગયાં… ૮ વર્ષો સુધી પારસી શાળામાં ભણ્યો ત્યારે આ સમયગાળામાં પતેતી/નવરોઝ ની એક અઠવાડીયાની રજાઓ મળતી… !!
સુંદર ગીત શોધી લાવ્યાં તમે !!
ઉપજાતી/મિશ્રોપજાતી છંદમાં. દૂધમાં સાકર જેવું સ્વાદિષ્ટ કાવ્ય.
પૂછો આજેઃ”પારસીની જાત કઈ?”
છે’ગુજરાત’સિવાય બીજું કાંઈ?
કહો દુનિયાને શીખે આનાંથી કંઈ.
ઓગળી જાવ દૂધમાં સાકર થઈ.
સુંદર કવિતા પસંદ કરી ..પીરસી..બદલ આભાર.
પહેલા સૌ પારસી બન્ધુ ઓ ને સાલમુબાક્
તમારુ કાવ્ય ખુબજ ગમ્યુ.
ચન્દ્રા
ગજબનું ફાવ્ય શોધી લાવ્યા છો. આભાર.
સરસ પસંદગી, પારસી કોમને લાખ લાખ સલામ અને નવા વરસની મુબારક્બાદી……………
સુંદર પ્રાસંગિક કાવ્ય…
મારું એક મુક્તક યાદ આવી ગયું:
આ ગઝલ પણ ખરી પારસી નીકળી,
કાવ્યના દૂધમાં શર્કરા થઈ ભળી;
દેશ-ભાષા વળોટીને આવી, છતાં,
ગુર્જરી થઈ ગઈ ગુર્જરીને મળી.