.

જિંદગીભર એ ઉખાણું હોય છે,
કેવી રીતે જીવવાનું હોય છે ?

જે રીતે અહીંયા જીવાયું હોય છે,
કાવ્ય એનું ક્યાં લખાયું હોય છે.

તારા આ ઉચ્છ્‍વાસને સંભાળજે,
ઝાડનો એ પ્રાણવાયુ હોય છે.

હું ટપાલી છું તમારી મ્‍હેકનો,
બસ તમારે ખીલવાનું હોય છે.

ઝાંઝવે જતા હરણને રોક-મા !
એ જ એનું પાણિયારું હોય છે.

તું કલમના હાથથી શોધી શકે,
આડે હાથે જે મૂકાયું હોય છે.

- ગૌરાંગ ઠાકર

.

.

જિંદગીનાં કોયડાને ઉકેલતાં ઉકેલતાં,  કલમનાં હાથ થકી, આપણે જ આડે હાથે મૂકી દીધેલ જિંદગીનું કાવ્ય પણ રચાઇ જતું હોય છે.  બસ, જરુર છે  ખીલવાની. ઈશ્વર તો કહે છે જ,  હું ટપાલી છું તમારી મ્હેકનો. 

.

.

.

.

.

.

કશુંક સામ્ય તો છે, સાચેસાચ કઠપૂતળી,
તને હું જોઉં, અને જોઉં કાચ કઠપૂતળી.

આ તારું નૃત્ય એ મારી જ કોરિયોગ્રાફી,
નચાવું જેમ તને એમ નાચ કઠપૂતળી.

હલનચલન ને આ ચૈતન્ય ખેલ પૂરતું છે,
જીવંત હોવાના ભ્રમમાં ન રાચ કઠપૂતળી.

સમાન હક, ને વિચારોની મુક્તતા ને બધું,
જે મારી પાસે નથી, એ ન યાચ કઠપૂતળી.

‘સહજ’ નચાવે તને કો’ક ગુપ્ત દોરીથી,
ને તારી જેમ છું હું પણ કદાચ કઠપૂતળી.

- વિવેક કાણે ‘સહજ’

.

.

વિવેકભાઈને વડોદરા ‘ગઝલસભા’ દ્વારા મરીઝ  યુવા પ્રતિભા ગઝલકારનો પુરસ્કાર એનાયત કરવામાં આવ્યો છે. તેમની ખૂબ જાણીતી કઠપૂતળી ગઝલ માણી અને વિવેકભાઇને ખૂબ ખૂબ શુભેચ્છાઓ પાઠવીએ. 

.

.

.

.

.

જીવન હવે કો’ જૂઠથી અવરુદ્ધ થાય ક્યાં ?
ને જાત સાથે એમ કોઈ યુદ્ધ થાય ક્યાં ?

દુઃખોથી ત્રસ્ત લોકોને જુએ છે હર કોઈ,
પણ જોઉં છું, કોઈ એ જોઈ બુદ્ધ થાય ક્યાં ?

ફૂટે નહીં જ્યાં સુધી ગંગા કોઈ આંખથી,
ડૂબકી લગાવે કર્મ કોઈ શુદ્ધ થાય ક્યાં ?

બહુ સહેલું અન્યને જ ટોકવાનું કામ છે,
અઘરું છે એથી કોઈ ખુદ વિરુદ્ધ થાય ક્યાં ?

ચિંતન ને લાગણીથી તમે સીંચો એ ‘સુધીર’,
એ વિના શબ્દ કોઈનો સમૃદ્ધ થાય ક્યાં ?

- સુધીર પટેલ

.

.

ગઇકાલે વાણીપતનો જંગ ખેલતાં ખેલતાં સુધીર અંકલની આ ગઝલ યાદ આવી ગયેલી.   ગીતાનાં પ્રથમ અધ્યાયમાં જ ધર્મયુદ્ધની વાત છે.   કૌરવ – પાંડવ એ તો આપણી જ દૈત્ય અને દિવ્ય શક્તિઓનું પ્રતિક છે.  આપણા મનનાં કુરુક્ષેત્રમાં, ક્ષણે ક્ષણ ખેલાતું ધર્મયુદ્ધ આમ તો, ત્યારે જ બંધ થાય જ્યારે સ્થિતપ્રજ્ઞતા  કેળવાય.  પણ,  જો જાત સાથેનું યુદ્ધ ખેલાય જ નહિં તો ? તો તો બુદ્ધ થાય જ ક્યાંથી ?  આ તો આંખમાંથી વહેતી ગંગામાં ચંગા થવાની વાત છે  અને કદાચ ત્યારે જ શબ્દ સમૃદ્ધ થાય એટલે કે, પરાવાણી પામી શકાય ?!!

.

.

.

.

.

આંખમાં દ્રશ્યોને રોપી, ટેરવે આતંક દઈ,
સ્વપ્ન ક્યાં ચાલી ગયું, આ વાણીપતનો જંગ દઈ ?

પૂર્ણતાથી અંત પર આવીને ઊભો છું હવે,
તું ઉગારી લે મને કોઈ નવો આરંભ દઈ.

હે કૃપાળુ ! અંત પર થોડીક તો તું કૃપા કર,
સ્પર્શથી પરખી શકે એવા તું એને રંગ દઈ.

એ અખંડિત હોય ત્યારે કંઈ કરી શકતો નથી,
પણ જશન રોશન કરે હંમેશા એનો અંશ દઈ.

આમ તો લગભગ હતા સરખા હે ઈશ્વર ! આપણે,
તું સવાયો થઈ ગયો અમને અમારું અંગ દઈ.

મેં હુકમ સંચારબંધીનો ચડાવ્યો શીશ પર,
તેંય રાખી લાજ, મનમાં કંઇક રમતાં છંદ દઈ.

એમ કંઈ અશરફને તું ભૂંસી નહીં શકશે કદી,
તારી લીલા કે પછી લટકા સ્વરુપે ધ્વંસ દઈ.

- અશરફ ડબાવાલા

.

લાચાર માનવી અને ઈશ્વર વચ્ચે વાણીપતનો જંગ !  નરસિંહ ભલે કહે, બ્રહ્મ કરે લટકાં બ્રહ્મ પાસે.  પણ, આપણે સૌ જાણીએ છીએ,  આમ તો લગભગ હતા સરખા હે ઈશ્વર !  તું સવાયો થઈ ગયો અમને અમારું અંગ દઈ.

.

.

.

.

.

એ વળી ક્યારે ધીમી ધારે પડે ?
વીજળીનું શું ? પડે ત્યારે પડે.

સૂર્ય જેવું જયાં કશું હોતું નથી,
સર્વ પડછાયા શા આધારે પડે ?

કેટલી ચીજો સમય લઈ જાય છે,
પણ ખબર કોને અને ક્યારે પડે ?

આજે ટહુકા, કાલે ખુશ્બુ બંધ છે,
બહાર ફતવા વાર-તહેવારે પડે.

સામે કાંઠે હોય છે વાંછિત બધું,
પણ નદી તરવી બહુ ભારે પડે.

- હેમેન શાહ

.

સમયની ચાલ ક્યારેય સમજી શકાતી નથી.  સામે કાંઠે પહોંચીને જ કદાચ તેની ખબર પડે તો પડે.  જોકે, આપ સૌને આ ગઝલ વાંચવાની મજા ચોક્કસ પડશે, ખરું ને ?!! 

.

.

.

.

.

તું મથુરા તું જ કાશી,
તું જ તારો છે પ્રવાસી !

જે ક્ષણો ને ભગવી તેં-
એ જ તારા દાસ-દાસી !

ખુશ થવાનું સાવ સહેલું-
મૌનની ખોલો અગાસી !

જો સ્વીકારો હર ક્ષણોને-
સુખ એ તો બારમાસી !

સત્ય શું છે શોધ મા,
તું ફેંક તારી તું ઉદાસી !

- દીપક ત્રિવેદી

.

.

 જિંદગી જીવવાની ફિલસૂફી એટલે કે, બારમાસી સુખ પામવાની વાત એકદમ ટૂંકમાં !

.

.

.

.