પ્રેમના અનુવાદમાં, તું ચાલને વરસાદમાં.
કોઇ પણ સંવાદમાં, તું ચાલને વરસાદમાં.

આગવી ભીનાશ લઇ ને લઇ પલળવું આગવું,
આગવા અવસાદમાં, તું ચાલને વરસાદમાં.

કોઇ પણ બંધન નહીં ને કોઇ પણ અડચણ નહીં,
માનનાં મરજાદમાં, તું ચાલને વરસાદમાં.

એકલી તું ? એકલો હું ? આપણે બન્ને જણા,
વાદ કે વિખવાદમાં, તું ચાલને વરસાદમાં.

એક વાદળ, એક કાજલ, એક પળ ને એક સ્થળ
એકલા ઉન્માદમાં, તું ચાલને વરસાદમાં.

-  અનિલ ચાવડા

પ્રેમનો અનુવાદ એટલે જ વરસાદ… ! આગવી ભીનાશ લઇને, આગવું પલળવાનું પ્રેમમાં… બસ, એક વાદળ અને એક કાજલ પછી ક્યાં કોઇ વાદ કે વિખવાદ વરસાદમાં…. !! 

. 

અઢી અક્ષરનું ચોમાસું, ને બે અક્ષરના અમે;
ખોટ પડી અડધા અક્ષરની, સજન, પૂરજો તમે!

ત્રણ અક્ષરના આકાશે આ બે અક્ષરની વીજ,
બે અક્ષરનો મોર છેડતો સાત અક્ષરની ચીજ.
ચાર અક્ષરની ઝરમર ઝીલતાં રૂંવાડાં સમસમે,
ખોટ પડી અડધા અક્ષરની, સજન, પૂરજો તમે!

ચાર અક્ષરના મેઘમાં છલબલ આપણાં ફળિયાં;
આંખમાં આવ્યાં પાંચ અક્ષરનાં ગળાબૂડ ઝળઝળિયાં!
ત્રણ અક્ષરનું કાળજું કહો ને, ઘાવ કેટલા ખમે ?
ખોટ પડી અડધા અક્ષરની, સજન, પૂરજો તમે!

પાંચ અક્ષરનો મેઘાડંબર, બે અક્ષરનો મેહ,
અઢી અક્ષરના ભાગ્યમાં લખિયો અઢી અક્ષરનો વ્રેહ!
ત્રણ અક્ષરનું માવઠું મુજ સંગ અટકળ અટકળ રમે!
ખોટ પડી અડધા અક્ષરની, સજન, પૂરજો તમે!

- ભગવતીકુમાર શર્મા

કબીરે ગાયું કે,  ” પોથી પઢ પઢ જગ મૂઆ, પંડિત ભયો ના કોઈ, ઢાઈ આખર પ્રેમકા, પઢે સો પંડિત હોય.”   ભગવતીદાદા કહે છે, અઢી અક્ષરના પ્રેમનું ચોમાસું હોય તો એમાં બે અક્ષરનાં ‘અમે’  એ જ ધોધમાર વરસવું પડે અને તો અડધા અક્ષરની ખોટ તો સજન પૂરી કરે જ. આ રચનામાં દાદાએ શબ્દોનાં અક્ષર ગણતરીમાં લઈ એક સુંદર લયબદ્ધ ગીત રચ્યું છે.  તો રાસબિહારી દેસાઈએ તેનું સ્વરાંકન પણ સુંદર રીતે કર્યું છે. ( ઑડિયો )

શબ્દાર્થ :  વ્રેહ – વિરહ.

.

આ વખત લાગણીસભર વરસાદ,
આ વખત આંસુઓનું ઘર વરસાદ.

કારણો હોત તો બતાવી દેત,
આંખમાં કારણો વગર વરસાદ.

કોઈ ભીંજાય ક્યાં છે અંદરથી,
શ્હેરમાં હોય છત ઉપર વરસાદ.

ઘરનો સામાન માત્ર ભરવાનો,
પાંપણોમાં ભર્યા ન કર વરસાદ.

‘સ્હેજ રોકાઈ જા’ : તને કીધું,
‘સાવ તાજી હજી કબર’ : વરસાદ.

- અશોક ચાવડા ‘બેદિલ’

અડધો શ્રાવણ તો કોરો જ વહી ગયો….  જોકે, અશોકભાઈ કહે છે એમ, વરસાદ હોય તો પણ -  કોઈ ભીંજાય ક્યાં છે અંદરથી, શ્હેરમાં હોય છત ઉપર વરસાદ.  પણ  ’ આ વખત’  તો વરસાદ એટલે, આવું જ કંઈક સમજી મન મનાવવું પડે એવો કમોસમી માવઠાં જેવો વરસાદ વરસ્યો.  હા…  વૅબમહેફિલ પર હજુ ‘વરસાદ’   વરસે છે અને ભીંજાઈ પણ જશો,  કારણકે આજે માણીશું  ‘ વરસાદમાં’ રદીફ પર પંદરમી ગઝલ રાજેન્દ્ર પાઠકની કલમે. ( સાભાર : પ્રવિણભાઈ )

.

કોઈ નજરું ઉતારો મારા મનની રે,
મને રણમાં દેખાય લીલુંછમ લીલુંછમ.

સુક્કી ડાળખીએ પાંદડું વળગી રહ્યું,
મને ઝાંડવું દેખાય લીલુંછમ લીલુંછમ.

મારા આંગણે કૂવો કોઈ રોપો નહીં,
મને પાણી દેખાય લીલુંછમ લીલુંછમ.

સૂના ઘરની પછીતે સૂના ઓટલે,
કોણ બેઠું દેખાય લીલુંછમ લીલુંછમ.

સહુ અર્થો લખાણોથી છૂટા પડ્યા,
પછી પાનું દેખાય લીલુંછમ લીલુંછમ.

- દીવા ભટ્ટ

ખેર, વરસાદ તો થંભી ગયો છે…    ક્યાંક કો’ક ગામને ચોરે વિસામો ખાતો કે ખેતરાંના શેઢે કે પછી કોઈ શહેરીનાં રેઈનકોટમાં છુપાઈ ગયો લાગે છે.  જોકે તેનાં લીલાંછમ્મ સંભારણાં કેમેય કરી વરસાદને ભૂલવા નથી દેતાં,  અને લીલું લીલું મન સૂકી ડાળીને પણ લીલીછમ જ જુએ તો આ છમ્મલીલા મનને નજરું ના લાગી જાય ?!    હરિયાળું મન પછી તો – સૂના ઓટલે ને કોરાં કૂવે લીલુંછમ જ પામે ને !!   આ લીલીનજરે ‘વરસાદમાં’  રદીફ પર યામિની વ્યાસની ૧૪મી ગઝલ માણવાનું ના ભૂલતાં….. !

 વાતને વાળી જુઓ વરસાદમાં,
ઘાતને ટાળી જુઓ વરસાદમાં !

એ સજા-સી વાત થી ડરશો નહીં,
જાતને બાળી જુઓ વરસાદમાં !

આંખમાં એવું તો ના ખટક્યા કરે,
પાંપણો ઢાળી જુઓ વરસાદમાં !

કાલ જેવું ક્યાંક તો ઊગશે કદી,
આજને ભાળી જુઓ વરસાદમાં !

આ હવાની વાતમાં ના ઝૂમશો,
પાળને બાંધી જુઓ વરસાદમાં !

ક્યાં કશું કહેવાની જગા છે વળી?
મૌનને માણી જુઓ વરસાદમાં !

કોઈ મત્લા-મક્તાને ઈરશાદ કહી,
વ્યોમને નાણી જુઓ વરસાદમાં !

- રમણ વાઘેલા

વરસતા વરસાદમાં વરસાદની વાતને ટાળવી કેમ ?   આજે વળી વરસાદની જ ગઝલ …?? ના…  ” વરસાદમાં” રદીફ પર બાર ગઝલ મૂકી, અને વૅબમહેફિલમાં ધોધમાર  કે ‘ સાંબેલાધાર’ વરસાદ વરસી રહેલો ત્યારે હીનાબહેને પણ એ જ દિવસે આ જ રદીફમાં વરસાદની ગઝલ મૂકેલી.  obviously … it is a great co-incident  અને આજે જ મારા ધ્યાનમાં આવતાં સાભાર તેમની મંજૂરી લઈ આ ગઝલનો પણ સમાવેશ કરું છું.   બારમાસી કોરપને ભીંજવતી તેરમી ગઝલ….. !

.

લે તને કાગળ લખું વરસાદમાં,
એ વિના શું ચીતરું વરસાદમાં ?

આપણું મળવું હવે મુશ્કેલ છે,
શહેર જાણે કે તર્યું વરસાદમાં.

ફોન ગાડી ને બધું યે બંધ છે,
હું નહીં આવી શકું વરસાદમાં.

રાહ જોતી આંખમાં વાદળ થશે,
બેવડી પલળીશ તું વરસાદમાં.

તું ન હો ને હોય જો વરસાદ તો,
એમ લાગે રણ મળ્યું વરસાદમાં.

હોઈએ સાથે અને વરસાદ હો,
રણ બને તોરણ લીલું વરસાદમાં.

પત્રને બદલે તને હું મન બીડું,
ખુદ બન્યો પરબીડિયું વરસાદમાં.

મન મૂકીને મને છોડી ગયું,
એ તને ક્યાંથી જડ્યું વરસાદમાં.

હું અહીં છું ને હવે તારી કને પણ,
બેવડું આ જીવવું વરસાદમાં.

મન વગર હું બેવડો એકાંતવશ,
જીવવું મરવું થયું વરસાદમાં.

તું ય તારું મન મને મોકલ હવે,
ક્યાં સુધી ઝુયૉ કરું વરસાદમાં.

એટલો પલળી ગયો છું યાદથી,
ના પલળવાનું રહ્યું વરસાદમાં.

- રવીન્દ્ર પારેખ

કોણ- ક્યાં- કોને ખબર વરસાદમાં… ?!! પાણી ભરાયાં હોય, ફોન, ગાડી, બસ ને ટ્રેન બધું યે બંધ છે,  પ્રિયજન કેમ આવી શકે વરસાદમાં.. ?!! બસ, યાદોમાં જ એટલાં પલળી જવાનું કે બાકી જ ના હો, પલળવાનું વરસાદમાં… !!

.